Wist u dat de wetten die bepalen hoeveel belasting u betaalt, mede tot stand komen met advies door de bedrijven die multinationals helpen om diezelfde belasting te ontwijken?
Welkom in de wereld van de Big Four: Deloitte, EY, KPMG en PwC.
Deze vier accountancy- en adviesreuzen vormen een onofficiële, private infrastructuur achter onze economie en politiek.
Maar hun astronomische macht kent een donkere keerzijde: een structureel moreel faillissement waar de burger uiteindelijk altijd de rekening voor betaalt.
Het Australische waarschuwingsschot
Dat dit geen complottheorie is, bewees het gigantische PwC-takslek in Australië.
Een topman van PwC hielp de overheid daar bij het ontwerpen van strenge wetten tegen belastingontwijking.
Ondertussen lekte hij die geheime plannen naar collega’s wereldwijd om Amerikaanse techgiganten te adviseren over hoe ze die nieuwe regels direct konden omzeilen. Winst voor het adviesbureau en de aandeelhouders; een miljardenkater voor de Australische schatkist.
De drie steunpilaren van hun macht
Waarom grijpen overheden niet in?
De macht van deze vier spelers zit diep verweven in ons systeem: Het structurele monopolie: Grote multinationals moeten hun boeken laten controleren. Door hun omvang is er voor hen simpelweg geen alternatief buiten deze vier spelers.
De institutionele dubbelrol: Ze adviseren de overheid over wetgeving én adviseren bedrijven over de mazen in diezelfde wetgeving.
Ze zitten permanent aan beide kanten van de tafel.
De politieke draaideur:
Topambtenaren stromen door naar de Big Four, en partners van de Big Four worden adviseurs op ministeriële kabinetten.
Schijntransparantie en achterpoortjes
Zelfs wanneer de politiek reageert met nieuwe regels, blijft het dweilen met de kraan open.
Neem het recente Belgische lobbyregister (Dossier 56K0119).
Hoewel dit register bedoeld is om de invloed van lobbyisten in het parlement bloot te leggen, laat het de ministeriële kabinetten – de plek waar wetten écht worden gemaakt – buiten schot. Dit is geen echte transparantie; dit is een gelegaliseerde loophole die de schijn van controle ophoudt terwijl de achterdeur wagenwijd openstaat.
